Informacje ogólne
Pokost olejny jest jednym z najstarszych środków służących do ochrony drewna. Stosowany zarówno w meblarstwie, jak i przy pracach stolarskich czy w renowacji drewnianych elementów budowlanych, łączy w sobie właściwości oleju i farby. Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez osoby planujące użycie pokostu jest: czy pokost twardnieje? Odpowiedź na to pytanie wymaga zrozumienia, jak pokost działa i czym różni się od innych środków ochronnych.
Mechanizm działania pokostu
Pokost jest preparatem na bazie oleju roślinnego, najczęściej lnianego, który po nałożeniu wnika w strukturę drewna. Warstwa powierzchniowa pokostu pozostaje na wierzchu i częściowo przenika do włókien drewna. Schnięcie i utwardzanie pokostu zachodzi poprzez polimeryzację oleju, czyli reakcję chemiczną z tlenem obecnym w powietrzu. W wyniku tego procesu powstaje powłoka trwała, chroniąca drewno przed wilgocią, zabrudzeniami i uszkodzeniami mechanicznymi.
Czy pokost staje się twardy?
Pokost twardnieje, ale w specyficzny sposób. Nie jest to twardość porównywalna z lakierem czy żywicami syntetycznymi. Powłoka pokostu pozostaje elastyczna i lekko miękka w dotyku, co jest zaletą w przypadku drewna, które pracuje pod wpływem zmian temperatury i wilgotności. Twardnienie pokostu nie polega więc na tworzeniu sztywnej, szklisto-lakierowej powłoki, lecz na stopniowym związaniu się oleju i utworzeniu warstwy ochronnej, która jednocześnie penetruje drewno i wzmacnia jego strukturę.
Czas twardnienia pokostu
Proces twardnienia pokostu zależy od kilku czynników:
- Rodzaj oleju i dodatków – pokosty surowe twardnieją wolniej niż warianty gotowane lub modyfikowane dodatkami przyspieszającymi schnięcie. Pokosty z dodatkami mogą stać się wystarczająco twarde do nałożenia kolejnej warstwy już po kilkunastu godzinach, podczas gdy pełne utwardzenie może trwać kilka dni.
- Warunki otoczenia – temperatura, wilgotność i dostęp powietrza mają kluczowe znaczenie. Wyższa temperatura i dobra wentylacja przyspieszają proces, a niska temperatura lub wysoka wilgotność go opóźniają.
- Grubość warstwy – cienka warstwa pokostu utwardza się szybciej, podczas gdy gruba może pozostawać miękka nawet przez kilka dni.
Zalety elastycznego twardnienia
Elastyczna, lekko miękka powłoka pokostu ma swoje zalety. Drewno, które pracuje, nie pęka pod wpływem zmian wilgotności i temperatury, a pokost nie łuszczy się i nie kruszy. Powłoka absorbuje drobne wstrząsy i zarysowania, co jest szczególnie ważne w przypadku podłóg, mebli czy elementów drewnianych na zewnątrz.
Ograniczenia twardnienia pokostu
Mimo że pokost twardnieje, nie zapewnia odporności na intensywne uszkodzenia mechaniczne, takie jak głębokie rysy czy uderzenia. W miejscach narażonych na bardzo duże obciążenia powierzchni, lepszym rozwiązaniem mogą być oleje twarde lub lakiery, które tworzą twardą, odporną na zarysowania powłokę. Pokost najlepiej sprawdza się jako ochrona drewna średnio eksploatowanego lub jako preparat pod warstwę dodatkowej ochrony.
Podsumowanie
Pokost olejny twardnieje, ale w sposób specyficzny – tworzy powłokę elastyczną, wnikającą w drewno i chroniącą je przed wilgocią, zabrudzeniami i drobnymi uszkodzeniami. Nie jest to twardość porównywalna z lakierem, lecz rodzaj ochrony dopasowanej do naturalnych właściwości drewna. Proces twardnienia zależy od rodzaju pokostu, warunków otoczenia oraz grubości nakładanej warstwy. Dzięki temu drewno pozostaje chronione, a jednocześnie zachowuje swoją naturalną pracę i estetykę. Regularna pielęgnacja i nakładanie kolejnych warstw pokostu pozwala utrzymać drewno w dobrym stanie przez długie lata.