Informacje ogólne

Pokost i olej lniany to dwa preparaty często stosowane do ochrony drewna, jednak mimo pozornego podobieństwa różnią się zarówno składem, jak i sposobem działania oraz właściwościami ochronnymi. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla osób zajmujących się stolarką, renowacją czy zabezpieczaniem drewnianych elementów budowlanych.

Skład i sposób przygotowania

Olej lniany to czysty olej roślinny, pozyskiwany z nasion lnu. Może być sprzedawany w wersji surowej lub poddany lekkiej obróbce termicznej (olej gotowany), co przyspiesza jego schnięcie. Jego główną funkcją jest wnikanie w drewno i ochrona włókien przed wysychaniem, pękaniem i wilgocią. Olej lniany nie zawiera dodatkowych substancji chemicznych ani pigmentów – jest produktem naturalnym.

Pokost natomiast jest preparatem na bazie oleju lnianego, ale wzbogaconym o dodatki poprawiające właściwości ochronne i schnięcie. Pokost może zawierać środki suszące, rozpuszczalniki, filtry UV lub dodatki antygrzybiczne. W zależności od formuły, pokost może być podgrzewany (pokost gotowany) lub pozostawiony w stanie surowym. Te modyfikacje sprawiają, że pokost szybciej schnie, wnika głębiej w drewno i tworzy trwalszą powłokę niż sam olej lniany.

Proces schnięcia

Olej lniany schnie naturalnie poprzez utlenianie, co jest procesem wolnym i może trwać od kilku do kilkunastu dni, w zależności od grubości warstwy, temperatury i wilgotności powietrza. Schnięcie oleju jest procesem chemicznym, który prowadzi do częściowego utwardzenia drewna, ale powłoka pozostaje stosunkowo miękka i elastyczna.

Pokost, dzięki dodatkom suszącym i modyfikacjom chemicznym, schnie szybciej i tworzy warstwę powierzchniową, która jest bardziej odporna na ścieranie i czynniki zewnętrzne. Choć powłoka pokostu również jest elastyczna, może być twardsza i trwalsza niż sama warstwa oleju lnianego.

Funkcja ochronna

Olej lniany wnika w drewno i chroni je głównie od wewnątrz. Zmniejsza chłonność drewna, zapobiega wysychaniu i chroni włókna przed drobnymi uszkodzeniami mechanicznymi. Jest szczególnie polecany do mebli, przedmiotów dekoracyjnych i powierzchni wewnętrznych, gdzie nie występuje duże narażenie na intensywne działanie wody czy promieni UV.

Pokost pełni funkcję bardziej kompleksowego impregnatu. Oprócz wnikania w drewno tworzy cienką, trwałą powłokę na powierzchni, która chroni przed wilgocią, zabrudzeniami i działaniem promieni słonecznych. Dzięki temu sprawdza się również na zewnątrz – na tarasach, drewnianych elementach ogrodowych czy łodziach.

Zastosowanie praktyczne

Olej lniany jest idealny do:

• drewnianych mebli wewnętrznych, stołów, krzeseł, listew;
• elementów, które wymagają naturalnego wykończenia i zachowania elastyczności;
• impregnacji drewna wewnątrz pomieszczeń, gdzie nie ma dużego narażenia na wodę.

Pokost natomiast sprawdza się najlepiej w:

• ochronie drewna na zewnątrz i w warunkach narażonych na wilgoć;
• zabezpieczeniu tarasów, podłóg drewnianych, stolarki okiennej i drzwi;
• miejscach wymagających trwałej, odpornej powłoki powierzchniowej;
• sytuacjach, gdy zależy nam na szybszym schnięciu i gotowej powłoce ochronnej.

Podsumowanie

Podstawową różnicą między pokostem a olejem lnianym jest zakres ochrony i skład preparatu. Olej lniany chroni drewno głównie od środka, wnikając w jego włókna i nadając naturalny wygląd, natomiast pokost tworzy dodatkową powłokę powierzchniową, jest bardziej odporny na czynniki zewnętrzne i szybciej schnie dzięki dodatkom chemicznym. W praktyce oznacza to, że do zastosowań wewnętrznych, dekoracyjnych i mniej narażonych na wilgoć olej lniany jest wystarczający, natomiast do drewna eksponowanego na czynniki atmosferyczne i intensywnie użytkowanego lepszym wyborem będzie pokost. Wybór preparatu powinien więc zależeć od przeznaczenia drewna oraz oczekiwanego efektu ochronnego i estetycznego.